عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
15
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
ور همه فريشتهء مقرب است . در آثار بيارند كه - يا عجبا ، فريشتهء را بيافريد نام وى جبرئيل ، وى را ششصد پر طاوسى داد مرصّع بجواهر ، با جلجلههاى زرّين ، آگنده بمشك بويا چون بر خود بجنبد از هر جلجلى آوازى خوش بيرون آيد و نغمتى كه بدان ديگر نماند . و آن فريشتهء ديگر اسرافيل كه يك پايهء عرش بر دوش ويست هر گه كه تسبيح درگيرد همه فريشتگان آسمان خاموش شوند و تسبيح خويش در باقى نهند از آن صوت نيكو و نغمت خوش كه اسرافيل بيرون مىدهد . و زينجا فراگذر عرش عظيم ، كه مستوى بر وى خداى جهانست ، و او را كنگرههاست كه در وهم آدمى نيايد ، و قدر آن كس نداند ، و نور آفتاب در جنب نور عرش ناپديدست و ناچيز . اين همه مخلوقات برين صفت بيافريد و هيچيز « 1 » را نگفت كه نيكوش صورتى دادم يا نيكوش آفريدم ، مگر آدمى را كه از خاك تيره بر كشيد و وى را بدان منزلت رسانيد كه در آفرينش وى گاه خود را ستود و گاه وى را : - خود را ، گفت « فتبارك اللَّه أحسن الخالقين ، » و وى را گفت « اولئك هم الراشدون » « اولئك خير البرية » - سبحانه سبحانه هذا هو الفضل الكبير و الفوز العظيم . يقول تعالى فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ نِعْمَةً وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ . 2 - النوبة الاولى ( 3 / 9 - 7 ) قوله تعالى : هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ . او آنست كهء فرو فرستاد بر تو اين نامه ، مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ ازوست آيتهاى استوار داشته و تمام كرده - هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ معظم قرآن و مايهء دين داران و علم جويان آنست . وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ و آيتهاى ديگر است كه بهم مانند در ظاهر ، و جز از يكديگرند در حقيقت فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ اما ايشان كه در دل ايشان كژى و چفتگى « 2 » است
--> ( 1 ) هيچيز : همه جا چنين است در دو نسخه . ( 2 ) چفتگى : - چفسيدن يا چسبيدن بمعنى ميل كردن مىباشد . چون « چسبيدن تير از نشانه » ( برهان قاطع ، طهران ) .